Βιοσύνθεση ινσουλίνης

Βιολογία Γ΄Λυκείου Προσανατολισμού 

H ινσουλίνη είναι μία πεπτιδική ορμόνη η οποία συντίθεται στα β κύτταρα του παγκρέατος. Αποτελεί προϊόν επεξεργασίας μιας προορμόνης της προινσουλίνης.
Το γονίδιο της προινσουλίνης που εδράζεται στο βραχύ σκέλος του χρωμοσώματος 11 αποτελείται από τρία εξώνια (B - C - A) και δύο εσώνια.
Κατά τη μεταγραφή και τη μετάφραση αυτού του γονιδίου παράγεται η προπροινσουλίνη η οποία αποτελείται στο αμινοτελικό της άκρο από μια αρχική σηματοδοτική αλληλουχία αμινοξέων (signal peptid, οδηγό πεπτίδιο) την οποία διαδέχεται μια αλληλουχία 30 αμινοξέων (Β- πεπτίδιο), ένα ενδιάμεσο πεπτίδιο C και τελικά 21 αμινοξέα που αποτελούν το πεπτίδιο Α, στο καρβοξυλικό άκρο της.
Στο ενδοπλασματικό δίκτυο ένζυμα κόβουν το πεπτίδιο οδηγός και έτσι συντίθεται η προινσουλίνη (προορμόνη-αδρανής). Στο σύμπλεγμα Golgi η προινσουλίνη μεταφέρεται σε κοκκία τα οποία ενζυμικά διασπούν το ενδιάμεσο πεπτίδιο C και έτσι προκύπτει η ινσουλίνη.

ΠΡΟΣΟΧΗ:
  • Η ινσουλίνη έχει δύο πεπτίδια Α & Β, κωδικοποιείται όμως από ένα γονίδιο, αυτό της προινσουλίνης
  • Γονιδιακές μεταλλάξεις στο εξώνιο C μπορεί να είναι αβλαβείς, μιας και το ενδιάμεσο πεπτίδιο κόβεται, μπορεί όμως να είναι και βλαβερέςàπ.χ. αν μια τριπλέτα του εξωνίου C μετατραπεί σε κωδικόνιο λήξης, τότε δεν θα είναι εφικτή η σύνθεση του πεπτιδίου Α που είναι βασικό πεπτίδιο της ενεργής ινσουλίνης. 
  • Η ινσουλίνη έχει δύο αμινοτελικά και δύο καρβοξυλικά άκρα όπως φαίνονται παραπάνω στην εικόνα
  • Η Α και Β αλυσίδα συνδέονται με δύο δισουλφιδικούς δεσμούς και στην Α υπάρχει ένας επιπλέον ίδιος δεσμός.